1. Cel i kryteria sukcesu
Przedmiot procesu: przygotować polski dokument źródłowy do pracy w CAT, wykonać tłumaczenie z kontrolowanym użyciem ChatGPT, bezpiecznie wrócić do memoQ, zweryfikować rezultat i dostarczyć końcowy DOCX wraz z rejestrem ryzyk.
2. Mapa procesu i ścieżki wyjątków
Przepływ podstawowy prowadzi środkiem diagramu. Odgałęzienia pokazują warunki zatrzymania lub powrotu do wcześniejszego etapu.
Uwaga: ścieżka „bez AI” jest osobnym wariantem produkcyjnym, nie etapem tłumaczenia w ChatGPT.
3. Procedura krok po kroku
Rozwiń etap, aby zobaczyć wejście, rezultat, czynności kontrolne i warunek przejścia. Każdy etap musi pozostawić artefakt możliwy do odtworzenia.
00Przyjęcie i kwalifikacjaPM + klient
PL PDF/DOCX, język, termin, poufność, materiały referencyjne
Brief, kryteria akceptacji i decyzja o dopuszczalnym użyciu AI
Kontrola i zadania
Sprawdź politykę klienta, RODO i uprawnienia dostępu; ustal odpowiedzialność za korektę prawną.
Odpowiedzialny: PM + klient
01Analiza PDF i OCR / ekstrakcjaPM / DTP
PDF źródłowy (19 str. w przykładzie)
Edytowalny tekst i lista miejsc nieczytelnych
Kontrola i zadania
Ustal, czy PDF zawiera warstwę tekstową. OCR tylko dla stron skanowanych; kontroluj znaki, przypisy, tabele i nazwy własne.
Odpowiedzialny: PM / DTP
02Normalizacja do DOCXDTP / PM
Tekst po ekstrakcji
DOCX źródłowy zoptymalizowany dla memoQ
Kontrola i zadania
Usuń twarde końce wierszy, powtarzalne nagłówki i paginację. Zachowaj jednostki statutowe, podpunkty, odesłania, liczby i nazwy.
Odpowiedzialny: DTP / PM
03Analiza materiałów referencyjnychPM + tłumacz
PL DOCX, wcześniejsza wersja EN, opcjonalnie starszy PL
Mapa odpowiedników i lista terminów z ryzykiem
Kontrola i zadania
Rozróżnij wcześniejsze tłumaczenie tego samego podmiotu od statutu federacji. To drugie jest źródłem terminologii, nie gotowym przekładem.
Odpowiedzialny: PM + tłumacz
04Glosariusz i Term BaseTerminolog / PM
Oba statuty i ustalenia klienta
Zatwierdzony glosariusz PL–EN i plik CSV do TB
Kontrola i zadania
70 terminów w przykładzie; status „potwierdzony / proponowany / do zatwierdzenia”. Wzorce | i * w PL testuj pod kątem nadmiernego dopasowania.
Odpowiedzialny: Terminolog / PM
05Przygotowanie projektu memoQPM
DOCX PL, TM, TB, instrukcja tłumaczenia
Projekt memoQ i pakiet MQXLZ/MQXLIFF
Kontrola i zadania
Import DOCX; kontrola segmentacji, liczby jednostek, języka pl→en, blokad i tagów. Eksport pakietu dwujęzycznego.
Odpowiedzialny: PM
06Tłumaczenie w ChatGPTPM / operator AI
MQXLZ/MQXLIFF, instrukcja, TB, EN referencyjne
Przetłumaczony plik dwujęzyczny i robocze QA
Kontrola i zadania
Źródło PL ma pierwszeństwo. Zachowaj XML, ID, tagi, kolejność i blokady. Nie wymuszaj statusu „zatwierdzony”. 439/439 segmentów w przykładzie.
Odpowiedzialny: PM / operator AI
07Walidacja formatu i import zwrotnyPM / CAT
Przetłumaczony MQXLZ/MQXLIFF
Działający import w memoQ, ewentualnie pakiet naprawczy
Kontrola i zadania
Sprawdź ZIP (CRC, local/central headers), XML, kompletność target, parytet tagów. Następnie IMPORT w memoQ.
Odpowiedzialny: PM / CAT
08QA CAT + weryfikacja dwujęzycznaTłumacz / korektor / PM
Projekt memoQ, PL–EN, TM/TB, raport AI
Rejestr uwag z priorytetem i decyzjami
Kontrola i zadania
Sprawdź liczby, daty, PKD, odsyłacze, tagi, terminologię, modalność, spójność i pełne znaczenie. Oddziel błąd PL od błędu EN.
Odpowiedzialny: Tłumacz / korektor / PM
09Eksport DOCX i finalizacjaPM + korektor
Projekt po QA i rozstrzygnięciach
DOCX EN, końcowy raport QA, archiwum projektu
Kontrola i zadania
Eksport DOCX, porównanie z PL strukturalnie, przegląd układu i wersji końcowej. W przykładzie: 16 stron, 17 sekcji, 268 akapitów i 11 uwag QA.
Odpowiedzialny: PM + korektor
4. Przepływy plików i źródło prawdy
| Artefakt | Funkcja | Kontrola wersji |
|---|---|---|
| PDF PL | Źródło prawne i odniesienie do kontroli OCR | Bez zmian; przechowuj hash lub wersję klienta. |
| DOCX PL | Tekst edytowalny o czystej segmentacji | Po korekcie OCR; wersja oznaczona „source”. |
| EN referencyjny | Terminologia, styl, możliwe dopasowania | Ustal podmiot dokumentu i jego datę; nie podmieniaj źródła PL. |
| TM / TB | Pamięć tłumaczeń i terminologia | Wersja zatwierdzona przez klienta; import termów PL/EN. |
| MQXLZ | Spakowany pakiet dwujęzyczny memoQ, zwykle również skeleton | Zawsze testuj integralność ZIP i import. |
| MQXLIFF | Dwujęzyczny XML z segmentami | Nie modyfikuj ID, source, tagów i metadanych bez potrzeby. |
| QA CSV | Rejestr usterek i decyzji | Zawiera priorytet, lokalizację, właściciela, decyzję i status. |
| DOCX EN | Wersja docelowa dla klienta | Eksport z memoQ i kontrola wizualna po eksporcie. |
Zasada nadrzędności materiałów
1. Zatwierdzony tekst PL → 2. wiążące decyzje klienta → 3. zatwierdzona TB → 4. materiał EN referencyjny → 5. styl językowy. Dokument federacji SOS z 2025 r. był materiałem referencyjnym innego podmiotu, a nie wcześniejszą wersją polskiego statutu.
5. Warunki, awarie i punkty eskalacji
| Objaw / pytanie | Jeżeli TAK | Jeżeli NIE / działanie |
|---|---|---|
| Czy klient dopuszcza AI dla tego materiału? | Zapisz zgodę, ograniczenia retencji i zakres danych. | Nie przekazuj treści do zewnętrznego narzędzia; wybierz tłumaczenie bez AI. |
| Czy PDF ma czytelną warstwę tekstową? | Ekstrakcja + porównanie z widokiem stron. | OCR stron skanowanych + ręczna kontrola trudnych fragmentów. |
| Czy wcześniejsze EN to przekład tego samego statutu? | Możliwe dopasowanie akapitów i TM/alignment. | Tylko terminologia/styl; nie kopiuj norm z innej jurysdykcji. |
| Czy wszystkie segmenty i tagi są zgodne? | Import testowy do memoQ. | Napraw XML lub odtwórz target; wróć do kontroli. |
| ZipException: rozmiar local ≠ central header? | Przebuduj ZIP; zweryfikuj CRC i rozmiary, następnie import. | Sprawdź inne przyczyny: XML, wersja memoQ, tagi. |
| Czy uwaga dotyczy błędu w polskim źródle? | Oznacz i zapytaj klienta. Nie koryguj samodzielnie treści prawnej. | Popraw EN lub segment zgodnie z odpowiedzialnością korektora. |
| Czy wszystkie punkty krytyczne są zamknięte? | Eksport, kontrola, wydanie. | Wstrzymaj bezwarunkową akceptację; wydanie warunkowe tylko po jawnej zgodzie. |
ICSharpCode.SharpZipLib.Zip.ZipException z niespójnym rozmiarem wpisu ZIP. Naprawa dotyczyła opakowania pakietu, a nie tłumaczenia: przebudowano archiwum i potwierdzono zgodność nagłówków, CRC, XML oraz tagów. Alternatywą do diagnostyki był plik niepakowany .mqxliff.6. QA: trzy niezależne poziomy
A · Integralność techniczna
ZIP, CRC, rozmiary nagłówków, poprawność XML, liczba jednostek, obecność target, tagi źródłowe/docelowe, blokady i poprawny import.
AutomatyzowalneB · Jakość językowa
Pełność, zgodność znaczenia, liczby i daty, stabilność terminów, składnia, naturalność prawnicza, poprawne użycie shall/may/must.
Korekta przez człowiekaC · Ocena merytoryczno-prawna
Interpretacja norm, poprawność odesłań, kompetencje organów i rozbieżności w dokumencie źródłowym.
Decyzja klienta/prawnikaD · Rekonstrukcja po eksporcie
DOCX EN: przegląd stron, nagłówków, akapitów, widoczności numeracji, tabel, list i zgodności z zatwierdzonym źródłem.
PM + DTPPrzykłady z końcowego raportu
| Priorytet | Fragment | Znaczenie decyzji |
|---|---|---|
| Wysoki | § 9.1: „Article 31” vs możliwe „Article 3¹” Kodeksu pracy | Weryfikacja tekstu prawnego; ryzyko błędnego odesłania. |
| Średni | Po punkcie 3.3 pojawia się „1.3” | Zachowanie względem źródła; klient zatwierdza poprawkę numeracji. |
| Średni | § 11.9: Walne Zebranie Członków czy organ oddziału? | Nie zmieniać organu bez potwierdzenia intencji autora. |
| Średni | § 9.1: „prokura samoistna” | Rozważyć „sole commercial power of attorney (prokura samoistna)”. |
| Niski | § 11.5: „powiat” → „district” | Potwierdzić preferowany ekwiwalent w komunikacji prawniczej. |
W studium przypadku końcowy eksport miał 17 rozdziałów i 268 akapitów odpowiadających strukturze PL. Jest to dowód kompletności strukturalnej, nie bezwzględna gwarancja zgodności każdego zdania.
7. Interaktywna checklista PM
Odznacz zakończone punkty. Postęp widoczny jest lokalnie w otwartej stronie; przy drukowaniu można zapisać raport PDF z przeglądarki.
Stan checklisty nie jest przechowywany na serwerze ani wysyłany do zewnętrznych usług.
8. Role, definicje i reguły zarządzania
| Rola | Odpowiedzialność |
|---|---|
| PM | Brief, kontrola obiegu plików, eskalacje, bramki jakości, wydanie i archiwum. |
| DTP/OCR | Odtworzenie czytelnej, segmentowalnej struktury DOCX. |
| Terminolog | Zatwierdzenie glosariusza, ustawienia TB i przypadki niejednoznaczne. |
| Operator AI | Wykonanie tłumaczenia zgodnie z promptem bez naruszania struktury pakietu. |
| Tłumacz/korektor | Ocena znaczenia, terminologii i poprawności angielskiej. |
| Klient / prawnik | Decyzje o tekstach źródłowych, odesłaniach prawnych i zatwierdzenie uwag krytycznych. |
Słownik skrótów
| Termin | Znaczenie operacyjne |
|---|---|
| OCR | Rozpoznawanie tekstu z obrazu/skanu. |
| CAT / memoQ | Narzędzie wspomagające tłumaczenie; kontroluje segmenty, pamięci i terminologię. |
| TM | Translation Memory – baza wcześniej przetłumaczonych par segmentów. |
| TB / Term Base | Baza terminologiczna z preferowanymi ekwiwalentami i regułami rozpoznawania. |
| Alignment | Dopasowanie poprzednich tekstów źródłowych i docelowych w celu budowy TM. |
| MQXLIFF | Dwujęzyczny format XML używany w wymianie z memoQ. |
| MQXLZ | Archiwum ZIP zawierające MQXLIFF i dodatkowe dane pakietu, np. skeleton. |
| Skeleton | Dane umożliwiające odtworzenie docelowego formatu dokumentu. |
| Inline tags | Znaczniki formatowania i struktury, które trzeba zachować w segmencie. |
| QA | Quality Assurance – zestaw testów technicznych, językowych i merytorycznych. |
| Wydanie warunkowe | Dostarczenie z jawnymi, nierozstrzygniętymi uwagami za zgodą klienta. |
9. Pakiet wydania i wzór bramki akceptacji
Przed wysyłką PM kompletuje:
Dokument docelowy
nazwa_projektu_EN_final.docx
Rozdziały, numeracja, zgodność formatowania, prawidłowy język.
Rejestr QA
nazwa_projektu_QA_final.csv
Priorytet, lokalizacja, PL/EN, sugestia, decyzja, właściciel, status.
Artefakty produkcyjne
Źródłowy PDF, DOCX PL, wyeksportowany MQXLZ, naprawiony pakiet (jeśli wystąpił), wersja TB i TM.
Potwierdzenie odbioru
Wersja wydania, zamknięte uwagi krytyczne, zgoda na wydanie, osoba zatwierdzająca i data.
Bramka wydania
GO: import i eksport bez błędów, QA techniczne pozytywne, uwagi krytyczne zamknięte, redakcja docelowa zaakceptowana. CONDITIONAL GO: wyłącznie po pisemnej zgodzie na listę otwartych kwestii. NO GO: uszkodzony pakiet, pominięcia, niezgodność tagów, niezałatwione ryzyko merytoryczne o wysokim priorytecie.